SMED - Single Minute Exchange of Die
SMED (Single Minute Exchange of Die) to metodologia Lean Management służąca do skracania czasu przezbrojenia maszyn. Polega na analizie czynności wykonywanych podczas przezbrojenia, rozdzieleniu ich na czynności wewnętrzne i zewnętrzne oraz eliminacji strat. W praktyce pozwala często skrócić czas przezbrojenia o ponad 50%.
Metodologia została opracowana przez Shigeo Shingo dla Toyoty w latach 50-tych. Ideałem jest osiągnięcie czasu przezbrojenia poniżej 10 minut, który pozwoli na produkowanie dużej liczby różnych asortymentów na tej samej maszynie w ciągu jednej zmiany.
Aksjomat SMED
Optymalne przezbrojenie trwa poniżej 10 minut i jest wykonywane przez operatorów, nie specjalistów z działu utrzymania ruchu.
SMED jest często rozumiany jako narzędzie pozwalające głównie na uzyskanie większej wydajności z maszyny, natomiast w oryginalnym zamierzeniu, SMED redukował czas oczekiwania na zlecenie poprzez redukcję wielkości partii produkcyjnej i podniesienie elastyczności.
Metodologia SMED
W praktyce SMED jest zespołową redukcją czasu przezbrojenia maszyny. Metodologia SMED, opracowana przez Shigeo Shingo, dzieli czynności przy przezbrojeniu na dwie kategorie: „wewnętrzne” i „zewnętrzne”. Wewnętrzne są to czynności które muszą być wykonane podczas postoju maszyny. Zewnętrzne mogłyby być wykonane w czasie pracy maszyny.
Czynności WEWNĘTRZNE | Czynności ZEWNĘTRZNE |
Muszą być wykonane w czasie kiedy maszyna nie pracuje ze względu na specyfikę urządzenia lub technologię wytwarzania | Obecnie są wykonywane w czasie zatrzymania maszyny, ale przy innej organizacji pracy mogą mieć miejsce kiedy maszyna pracuje |
Przykład: odkręcanie śrub mocujących narzędzie w prasie | Przykład: szukanie klucza do odkręcenia śrub |
Strategie redukcji czasu
Aby skrócić czas przezbrojenia należy zastosować trzy strategie redukcji czasu:
- Wyeliminowanie czynności zewnętrznych: wykonanie ich przed lub po zakończeniu przezbrojenia
- Zredukowanie czasu trwania czynności wewnętrznych
- Zamiana czynności wewnętrznych na zewnętrzne
Warszat SMED
Szkolenie rozpoczyna się wyjaśnieniem metodologii redukcji czasu przezbrojenia. Kolejno zespół obserwuje przezbrojenie wykonywane na maszynie i rejestruje czynności i czasy. Po powrocie do sali uczestnicy tworzą mapę przezbrojenia i określają cel dla redukcji czasu.
W drugim dniu zespół wypracowuje usprawnienia drogą burzy mózgów oraz standaryzuje nową metodę. W miarę możliwości dostępu do maszyny przeprowadzają próbę nowego przezbrojenia. Warsztat kończy się prezentacją rezultatów przed kierownictwem firmy.
Uczestnicy: max. 12 osób
Czas: 2 dni x 8 godz.
Plan warsztatu
DZIEŃ 1
- Szkolenie w metodologii SMED, przedstawienie podziału na czynności wewnętrzne i zewnętrzne, wykres Ishikawa
- Obserwacja procesu przezbrojenia, rejestracja czynności i czasów
- Stworzenie mapy procesu przezbrojenia w obecnym stanie
DZIEŃ 2
- Planowanie usprawnień, eliminowanie, łączenie, redukcja czasu trwania czynności
- Stworzenie mapy nowego procesu przezbrojenia – wykres Gantt
- Ułożenie planu akcji wdrożenia usprawnień
- Wdrożenie szybkich akcji
- Próba nowego procesu przezbrojenia
- Dokumentacja i standaryzacja nowego procesu
- Prezentacja rezultatów przed dyrekcją